SAĞLIK

239 Bilim İnsanından Dünya Sağlık Örgütü'ne Uyarı!

32 ülkeden 239 bilim insanı, Covid-19’un "havadan bulaşma riski" konusunda Dünya Sağlık Örgütü'ne uyarılarını bu yönde güncellemesini talep ediyor. DSÖ ise havadan bulaşma riski konusunda yeterli kanıt bulunmadığını açıklıyor.

239 Bilim İnsanından Dünya Sağlık Örgütü'ne Uyarı!

Yeni tip Covid-19 alınan sıkı önlemlere rağmen dünya çapında yayılmasını durdurmakta zorluk yaşanırken, bilim insanları havadan bulaşma riski konusunda Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) hitaben bir mektup kaleme aldı. Uzmanlar, şu ana dek virüsün sadece büyük damlacıklarla yayıldığı yönünde uyarıda bulunan DSÖ'nün tavsiyelerini güncelleyerek havadan küçük damlacıklar yoluyla da bulaştığını kabul etmesini, böylelikle hükümetlerin özellikle havalandırmalı kapalı alanlarda daha fazla önlem almasını istiyor.

DSÖ'ye göre nasıl bulaşıyor?

DSÖ, virüsün çoğunlukla insanların öksürmesi veya hapşırmasıyla yüzeylere yapışan büyük damlacıkların başkaları tarafından dokunma yoluyla veya 1 metreden yakın mesafede duran kişiler arasında küçük damlacıklar yoluyla bulaştığını savunuyor. Kurumun hükümetlere yönelik tavsiyeleri de, bu yayılma türünün önlenmesini sağlayacak tedbirlere dayanıyor. 239 bilim insanının imzaladığı mektupta ise küçük damlacıkların havada uzun süre asılı kalabildiği, bu nedenle 1 metreden daha uzak mesafeden de yayılabildiği, kısacası havadan da bulaşma riski olduğu savunuluyor.

"Havalandırmalar çok önemli"

Mektupta bilim insanları, son dönemlerde gerçekleşen et fabrikaları, barlar ve restoranlar gibi yerlerde ortaya çıkan yeni vaka patlamalarına dikkat çekiliyor; havadan bulaşma riski nedeniyle ofis ve market gibi sık ziyaret edilen yerler başta olmak üzere kapalı mekanlarda havalandırmaların önemine vurgu yapılıyor. Virüslerin havadan bulaşması konusunda uzman olan Virginia Tech Üniversitesi öğretim üyesi Linsey Marr, DSÖ'nün şu ana dek havada düşük seviyede virüs bulunduğu hastanelerde yapılan araştırmaları referans aldığını ve bu durumun riski önemsiz gösterdiğini savundu. Mektubun imzacılarından biri olan Linsey Marr, birçok binada havalandırma kalitesinin çok daha düşük olduğunu, virüsün bu nedenle havada toplanabildiğini söyledi.

DSÖ: Yeterli kanıt yok

New York Times'ın mektubu manşetine taşımasının ardından DSÖ uzmanlarından "Havadan bulaş riski konusunda yeterli kanıt yok" tepkisi geldi. DSÖ'nün enfeksiyon önleme ve kontrol uzmanlarından Dr. Benedetta Allegranzi, "Son birkaç aydır havadan bulaşmanın mümkün olabileceğini birkaç defa söyledik ama bu yönde kesinlikle somut veya açık kanıt yok" dedi.

"Tavsiyeleri bu yönde güncellemek gereksiz bir yük yaratır"

East Anglia Üniversitesi'nden profesör Paul Hunter da, "Havadan bulaşma mümkün ama büyük resimde muhtemelen o kadar önemli değil. Her şey damlacıklarla ilgili" dedi. DSÖ'nün enfeksiyon önleme komitesinde de yer alan Hunter, "Havadan bulaşmayı kontrol etmek, Kovid-19'un yayılmasını kontrol etmek açısından çok bir şey değiştirmeyecektir" dedi. Hunter, DSÖ'nün tavsiyelerini bu yönde güncellemesinin kaynakları yetersiz olan ülkelerde 'gereksiz bir yük' yaratacağını söyledi.

DSÖ'nün tavsiyelerini bilim insanların imzaladığı mektupta yer alan uyarıya göre güncellemesi halinde, sosyal mesafe uygulanan kapalı ortamlarda bile maske takılması, havalandırma ve klima sistemlerinin değiştirilmesi gibi yeni önlemler alınması gerekebilir.